Η Ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς οι περιορισμοί που επέβαλε η Κίνα στις εξαγωγές σπάνιων γαιών – βασικών υλικών για ηλεκτρικά οχήματα και κινητήρες – έχουν οδηγήσει σε ελλείψεις και διακοπές παραγωγής. Η κατάσταση αυτή απειλεί να διαταράξει την εφοδιαστική αλυσίδα και να επιβραδύνει σημαντικά την πορεία της ηλεκτροκίνησης στην Ευρώπη.
Πολλά ευρωπαϊκά εργοστάσια ανταλλακτικών και παραγωγικές γραμμές έχουν κλείσει λόγω ελλείψεων σε σπάνιες γαίες που προκλήθηκαν από τους περιορισμούς εξαγωγών που επέβαλε η Κίνα, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή ένωση προμηθευτών αυτοκινητοβιομηχανίας CLEPA, με την κατάσταση να αναμένεται να χειροτερέψει.
Από τα εκατοντάδες αιτήματα για άδειες εξαγωγής που υπέβαλαν οι προμηθευτές από τις αρχές Απριλίου, μόνο το ένα τέταρτο έχει εγκριθεί μέχρι στιγμής, ανέφερε η CLEPA, με ορισμένα αιτήματα να απορρίπτονται για «υψηλά διαδικαστικά ζητήματα», όπως περιέγραψε η ένωση.
«Οι διαδικασίες φαίνεται να διαφέρουν από επαρχία σε επαρχία και σε αρκετές περιπτώσεις έχει ζητηθεί πληροφορία ευαίσθητη για πνευματικά δικαιώματα», ανέφερε η CLEPA, προσθέτοντας πως αν η διαδικασία δεν απλοποιηθεί σύντομα, περισσότερα εργοστάσια θα επηρεαστούν τις επόμενες τρεις έως τέσσερις εβδομάδες καθώς τα αποθέματα εξαντλούνται.
Η CLEPA δεν ανέφερε ποιες εταιρείες έχουν σταματήσει την παραγωγή.
Οι ελλείψεις απειλούν να προκαλέσουν χάος στις εφοδιαστικές αλυσίδες αυτοκινητοβιομηχανιών όπως η Volkswagen Group, η Mercedes-Benz και η BMW, καθώς και προμηθευτών όπως η Robert Bosch και άλλοι που βασίζονται στις σπάνιες γαίες για εφαρμογές όπως οι κινητήρες ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Η γερμανική ένωση αυτοκινητοβιομηχανιών VDA δήλωσε ότι οι περιορισμοί εξαγωγών αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για τη βιομηχανία. Η αργή χορήγηση αδειών εξαγωγής, καθώς και καθυστερήσεις στον τελωνειακό έλεγχο των εξαγωγών με έγκυρες άδειες, προκαλούν σημαντικά προβλήματα στις αυτοκινητοβιομηχανίες, δήλωσε η πρόεδρος της VDA, Χίλντεγκαρντ Μύλερ. «Παρότι ορισμένες άδειες έχουν πλέον χορηγηθεί, αυτό δεν είναι προς το παρόν αρκετό για να εξασφαλίσει ομαλή παραγωγή. Αν η κατάσταση δεν αλλάξει γρήγορα, δεν μπορούν να αποκλειστούν καθυστερήσεις ή ακόμη και διακοπές παραγωγής», πρόσθεσε.
Η BMW ανέφερε ότι μέρος του δικτύου προμηθευτών της έχει επηρεαστεί από τις ελλείψεις, αλλά τα δικά της εργοστάσια λειτουργούν κανονικά.
Η γερμανική προμηθεύτρια εταιρεία ZF δήλωσε ότι παρατηρεί τις επιπτώσεις της έλλειψης σπάνιων γαιών σε κάποιους από τους προμηθευτές της, αν και η ίδια δεν προμηθεύεται τις πρώτες ύλες. «Βλέπουμε τις πρώτες επιπτώσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες κάποιων προμηθευτών μας. Πρέπει να επιταχυνθεί η χορήγηση αδειών εξαγωγής για να αποφευχθούν βραχυπρόθεσμες διακοπές παραγωγής», ανέφερε η ZF.
Ο υπεύθυνος παραγωγής της Mercedes, Joerg Burzer, δήλωσε ότι η εταιρεία συνεργάζεται στενά με τους προμηθευτές της επιπέδων 1, 2 και 3 για τη δημιουργία αποθεμάτων σπάνιων γαιών, παρότι η εταιρεία δεν έχει δει ακόμη επιπτώσεις από την έλλειψη. «Βρισκόμαστε σε συνεχή διάλογο με τους προμηθευτές μας και φυσικά συζητάμε μαζί τους ποιο είναι το καλύτερο εργαλείο για τη διαχείριση κινδύνων και το θέμα των φυσικών αποθεμάτων παίζει εδώ ρόλο», δήλωσε στους δημοσιογράφους στις 4 Ιουνίου.
Κάποιες εταιρείες διαθέτουν προμήθειες που θα διαρκέσουν μόνο μερικές εβδομάδες ή μήνες, δήλωσε ο Wolfgang Weber, CEO της γερμανικής ένωσης ηλεκτρικής και ψηφιακής βιομηχανίας ZVEI, σε μια δήλωση μέσω email. «Οι εταιρείες αισθάνονται προς το παρόν εγκαταλελειμμένες από τους πολιτικούς και εν μέρει αναζητούν λύσεις για τη δύσκολη κατάσταση μόνες τους στην Κίνα», πρόσθεσε.
Η Κίνα χρησιμοποιεί τις σπάνιες γαίες ως μοχλό πίεσης ενάντια στους δασμούς του Τραμπ
Η απόφαση της Κίνας τον Απρίλιο να αναστείλει τις εξαγωγές ενός ευρέος φάσματος σπάνιων γαιών και σχετικών μαγνητών έχει ανατρέψει τις εφοδιαστικές αλυσίδες που είναι ζωτικής σημασίας για αυτοκινητοβιομηχανίες, κατασκευαστές αεροδιαστημικών, εταιρείες ημιαγωγών και στρατιωτικούς εργολάβους σε όλο τον κόσμο. Η κίνηση αυτή υπογραμμίζει την κυριαρχία της Κίνας στη βιομηχανία κρίσιμων μετάλλων και θεωρείται μοχλός πίεσης στον εμπορικό πόλεμο με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Οι αποστολές έχουν σταματήσει σε πολλά κινεζικά λιμάνια, ενώ οι αιτήσεις για άδειες διαβαίνουν το κινεζικό ρυθμιστικό σύστημα.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Κίνας ανέφεραν την περασμένη εβδομάδα ότι η Κίνα εξετάζει την χαλάρωση των περιορισμών για ευρωπαϊκές εταιρείες ημιαγωγών, ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι θα ενισχύσει τη συνεργασία με άλλες χώρες για τους ελέγχους της.
Ωστόσο, οι εξαγωγές μαγνητών σπάνιων γαιών από την Κίνα μειώθηκαν στο μισό τον Απρίλιο, καθώς οι εξαγωγείς δυσκολεύονταν με το αδιαφανές σύστημα αδειοδότησης.
GM, Toyota, Hyundai εκφράζουν ανησυχίες στην κυβέρνηση Τραμπ
Ο Frank Fannon, σύμβουλος της βιομηχανίας μεταλλευμάτων και πρώην βοηθός υπουργός ενέργειας των ΗΠΑ στην πρώτη θητεία του Τραμπ, δήλωσε ότι οι παγκόσμιες διαταραχές δεν εκπλήσσουν όσους παρακολουθούν.
«Δεν πιστεύω ότι κάποιος θα πρέπει να εκπλαγεί από το πώς εξελίσσονται τα πράγματα. Έχουμε πρόβλημα παραγωγής (στις ΗΠΑ) και πρέπει να αξιοποιήσουμε μια ολιστική κυβερνητική προσέγγιση για να διασφαλίσουμε πόρους και να ενισχύσουμε την εγχώρια ικανότητα το συντομότερο δυνατόν. Ο χρόνος για να το κάνουμε ήταν χθες», είπε ο Fannon.
Τον Μάιο, ο επικεφαλής της αμερικανικής εμπορικής ένωσης που εκπροσωπεί τη General Motors, την Toyota, τη VW, τη Hyundai και άλλους μεγάλους κατασκευαστές αυτοκινήτων, εξέφρασε παρόμοιες ανησυχίες σε επιστολή προς την κυβέρνηση Τραμπ.
«Χωρίς αξιόπιστη πρόσβαση σε αυτά τα στοιχεία και μαγνήτες, οι προμηθευτές αυτοκινήτων δεν θα μπορούν να παράγουν κρίσιμα εξαρτήματα αυτοκινήτων, όπως αυτόματα κιβώτια ταχυτήτων, σώματα γκαζιού, εναλλάκτες, διάφορους κινητήρες, αισθητήρες, ζώνες ασφαλείας, ηχεία, φώτα, μοτέρ, υδραυλικό τιμόνι και κάμερες», ανέφερε η Συμμαχία Καινοτομίας Αυτοκινήτου στην επιστολή.
Η Ινδία προετοιμάζεται
Η Ινδία, όπου η Bajaj Auto προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση στην εξασφάλιση προμήθειας μαγνητών σπάνιων γαιών από την Κίνα θα μπορούσε να «επηρεάσει σοβαρά» την παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων, οργανώνει ένα ταξίδι για στελέχη της αυτοκινητοβιομηχανίας τις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες.
Διπλωμάτες, αυτοκινητοβιομηχανίες και στελέχη από την Ευρώπη, την Ιαπωνία και την Ινδία αναζητούν επειγόντως συναντήσεις με αξιωματούχους του Πεκίνου για να πιέσουν για ταχύτερη έγκριση των εξαγωγών μαγνητών σπάνιων γαιών, όπως ανέφεραν πηγές στο Reuters στις 3 Ιουνίου.
Τι είναι οι σπάνιες γαίες;
Οι σπάνιες γαίες είναι μια ομάδα 17 ασημένιων λευκών στοιχείων. Μία από τις σημαντικότερες χρήσεις τους είναι στην κατασκευή μαγνητών που κινούν κινητήρες αυτοκινήτων, κινητά τηλέφωνα, πυραύλους και άλλα ηλεκτρονικά. Αν και δεν είναι σπάνιες με την έννοια του σπάνιου, συνήθως εμφανίζονται σε μικρές ποσότητες ή ανάμεικτες με άλλα ορυκτά, γεγονός που καθιστά δύσκολη και δαπανηρή την εξόρυξη.
Η Κίνα εξορύσσει περίπου το 60% των σπάνιων γαιών παγκοσμίως και παράγει το 90% των μαγνητών σπάνιων γαιών. Θέτει όρια στην παραγωγή, την τήξη και τον διαχωρισμό, τα οποία παρακολουθούνται ως δείκτης της παγκόσμιας προσφοράς.
Ένα από τα πιο δύσκολα στάδια επεξεργασίας είναι ο διαχωρισμός των επιμέρους σπάνιων γαιών μεταξύ τους. Ενώ οι επιστήμονες των ΗΠΑ ανέπτυξαν τη διαδικασία εκχύλισης με διαλύτες τη δεκαετία του 1950, τα ραδιενεργά απόβλητα την έκαναν λιγότερο δημοφιλή στις ΗΠΑ.
Ενθαρρυμένη από την κυβέρνηση, η Κίνα έχει επεκτείνει τη βιομηχανία από τη δεκαετία του 1980, αφιερώνοντας τις τελευταίες τρεις δεκαετίες στην τελειοποίηση της εκχύλισης με διαλύτες, ενώ το φθηνό εργατικό δυναμικό και τα σχετικά χαλαρά περιβαλλοντικά πρότυπα της προσφέρουν πλεονέκτημα κόστους.
Η Κίνα έχει επιβάλει απαγορεύσεις στις τεχνολογίες διαχωρισμού σπάνιων γαιών καθώς και στην παραγωγή μαγνητών.
Νέες τεχνολογίες διαχωρισμού αναπτύσσονται αλλά δεν χρησιμοποιούνται ακόμη ευρέως.
