Η αυτοκινητοβιομηχανία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ανακατατάξεων και η Volkswagen βρίσκεται στο επίκεντρο μιας από τις μεγαλύτερες στρατηγικές αλλαγές στην ιστορία της. Υπό την ηγεσία του Oliver Blume, ο γερμανικός κολοσσός προχωρά σε μια εκτεταμένη βιομηχανική αναδιάρθρωση με στόχο τη μείωση της πολυπλοκότητας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου επιχειρηματικού μοντέλου. Το νέο σχέδιο μετασχηματισμού της Volkswagen φέρνει σημαντικές αλλαγές στη γκάμα των μοντέλων, στις τεχνολογικές πλατφόρμες, στην παραγωγική δυναμικότητα και στη δομή κόστους, καθώς ο Όμιλος επιχειρεί να προσαρμοστεί στις νέες απαιτήσεις της παγκόσμιας αγοράς αυτοκινήτου, στον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα, στις πιέσεις κόστους και στην επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης. Η στρατηγική Blume δεν προβλέπει, προς το παρόν, κλείσιμο εργοστασίων ή μαζικές περικοπές θέσεων εργασίας, αλλά σηματοδοτεί μια βαθιά αλλαγή κατεύθυνσης για τη Volkswagen, με λιγότερα μοντέλα, πιο στοχευμένες επενδύσεις, αποτελεσματικότερη παραγωγή και έμφαση στην κερδοφορία.
Στο τέλος μιας ιδιαίτερα ταραχώδους ημέρας, η διοίκηση του ομίλου Volkswagen απάντησε στα αιτήματα των συνδικάτων για σαφείς διευκρινίσεις, επιδιώκοντας να διαλύσει το κλίμα έντονης φημολογίας σχετικά με ένα νέο πρόγραμμα «σκληρών περικοπών», το οποίο φερόταν να προβλέπει μαζικές μειώσεις προσωπικού και το κλείσιμο πολλών εργοστασίων στη Γερμανία.
Στην εκτενή ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση της διοίκησης με το εποπτικό συμβούλιο περιλαμβάνονται πολυάριθμα μέτρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας, χωρίς όμως να γίνεται οποιαδήποτε αναφορά σε ενδεχόμενες απολύσεις χιλιάδων εργαζομένων ή σε παύση λειτουργίας εργοστασίων. Αντίθετα, οι σημαντικότερες πρωτοβουλίες αφορούν τη γκάμα των προϊόντων και την παραγωγική δυναμικότητα.
Η εντύπωση που δημιουργείται είναι ότι, προς το παρόν, η εταιρεία επέλεξε να μη δημοσιοποιήσει πολλές από τις λεπτομέρειες του σχεδίου που είχαν αποκαλύψει τα μέσα ενημέρωσης, προκειμένου να μην οξύνει τις εντάσεις με τα συνδικάτα και το γερμανικό πολιτικό σύστημα ενόψει σημαντικών εκλογικών αναμετρήσεων. Επιπλέον, σύμφωνα με τη Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), κατά τη διάρκεια της συνάντησης δεν ελήφθησαν οριστικές αποφάσεις για ορισμένα κρίσιμα ζητήματα, ενώ προτιμήθηκε να μετατεθεί η συζήτηση για τα πλέον ευαίσθητα θέματα σε επόμενες συνεδριάσεις.
Οι λόγοι του σχεδίου
Το πακέτο μέτρων, το οποίο αποσκοπεί στο να καταστήσει «την εταιρεία ακόμη πιο ανθεκτική, αποδοτική και ευέλικτη», περιλαμβάνει 12 πρωτοβουλίες και βασίζεται στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια. Όπως επισημαίνει η διοίκηση, «οι βασικοί στόχοι σε επίπεδο προϊόντων, τεχνολογιών και γεωγραφικών αγορών έχουν επιτευχθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα νωρίτερα από το προβλεπόμενο», παρά τις «τεράστιες εξωτερικές γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπίστηκαν».
Ωστόσο, η «δραστική» μεταβολή του παγκόσμιου επιχειρηματικού περιβάλλοντος —με τη διοίκηση να αναφέρεται στις γεωπολιτικές εντάσεις, στην αύξηση του κόστους κυρίως λόγω των δασμών, στις ολοένα αυστηρότερες κανονιστικές απαιτήσεις και στην εντεινόμενη ανταγωνιστική πίεση— καθιστά αναγκαία τη λήψη νέων μέτρων, ώστε ο όμιλος να καταστεί περισσότερο ανθεκτικός στις εξωτερικές επιδράσεις.
Η γκάμα των μοντέλων περιορίζεται στο μισό
Μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες αφορά τη γκάμα των προϊόντων, η οποία «θα απλοποιηθεί σταδιακά έως και κατά 50%, με έμφαση στα πιο ελκυστικά τμήματα της αγοράς». Παράλληλα, «η πολυπλοκότητα της προσφοράς, όπως για παράδειγμα ο αριθμός των διαθέσιμων επιλογών εξοπλισμού, θα μειωθεί έως και κατά 75%». Στόχος είναι η συγκέντρωση των επενδύσεων και των πόρων σε προϊόντα και τεχνολογίες που προσφέρουν «τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για τους πελάτες και τη σημαντικότερη συμβολή στην αξία του Ομίλου».
Τρία εκατομμύρια λιγότερες μονάδες παραγωγικής δυναμικότητας
Μία δεύτερη πρωτοβουλία αφορά τις πλατφόρμες, τις ηλεκτρονικές αρχιτεκτονικές και το λογισμικό. Στόχος είναι η «εναρμόνιση» όλων των τεχνολογιών, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες τόσο των δυτικών όσο και των ανατολικών αγορών, η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των συνεργειών σε επίπεδο Ομίλου, η εξάλειψη επικαλύψεων και διπλών λειτουργιών και η εστίαση σε «ανταγωνιστικές τεχνολογίες με υψηλή δυνατότητα κλιμάκωσης και σαφή οφέλη για τον πελάτη».
Παράλληλα, προβλέπεται σαφής παρέμβαση στην παραγωγική δυναμικότητα. Ο Όμιλος δεν κάνει λόγο για κλείσιμο εργοστασίων, αλλά επαναλαμβάνει την ανάγκη προσαρμογής του παραγωγικού του δικτύου στις νέες συνθήκες της αγοράς και στον σημαντικά εντεινόμενο ανταγωνισμό. Για τον σκοπό αυτό, επιδιώκεται όλες οι μάρκες του Ομίλου να διαθέτουν συνολική παραγωγική δυναμικότητα περίπου 9 εκατομμυρίων οχημάτων, έναντι 12 εκατομμυρίων πριν από την πανδημία της Covid-19.
Η Volkswagen έχει ήδη μειώσει την παραγωγική της δυναμικότητα κατά δύο εκατομμύρια μονάδες. Συνεπώς, η επιπλέον μείωση κατά ένα εκατομμύριο θα επιτευχθεί μέσω «πρόσθετων παρεμβάσεων» στην Κίνα και την Ευρώπη. Προς το παρόν, δεν έχουν δοθεί περισσότερες λεπτομέρειες.
Επιβεβαιώνονται επίσης μέτρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας στους τομείς της ανάπτυξης και των υποστηρικτικών λειτουργιών. «Η ψηφιοποίηση, η τεχνητή νοημοσύνη και οι κοινές υπηρεσίες θα συμβάλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας και της ταχύτητας. Παράλληλα, πιο ευέλικτες διοικητικές δομές απλοποιούν τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.»
Έμφαση στον βασικό πυρήνα της αυτοκινητοβιομηχανίας
Τέλος, επιβεβαιώνεται ο στόχος της εταιρείας να «επικεντρωθεί στον βασικό τομέα δραστηριότητάς της, δηλαδή την αυτοκινητοβιομηχανία», χωρίς όμως να επιβεβαιώνονται οι πληροφορίες των τελευταίων ημερών σχετικά με πιθανή αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων, όπως η Ducati, ή με πώληση συμμετοχών σε άλλους τομείς. Μεταξύ άλλων, είχαν κυκλοφορήσει φήμες για την πώληση μεριδίων συμμετοχής σε γερμανικούς ποδοσφαιρικούς συλλόγους, όπως η Bayern Μονάχου.
Ένα στοιχείο, πάντως, θεωρείται βέβαιο. Όπως απέδειξε και η πρόσφατη πώληση της Everllence, «το χαρτοφυλάκιο συμμετοχών και επενδύσεων» θα αναδιαρθρωθεί με βάση τη στρατηγική του συνεισφορά, την αποδοτικότητά του και τις απαιτήσεις του σε κεφάλαια, με στόχο μεγαλύτερη εστίαση, μικρότερη πολυπλοκότητα και αυξημένη χρηματοοικονομική ευελιξία.
Η αισιοδοξία του Oliver Blume
Από την ανακοίνωση δεν απουσιάζει και μια νότα αισιοδοξίας από τον διευθύνοντα σύμβουλο Oliver Blume.
«Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: έως το 2030 θα καταστήσουμε τον Όμιλο Volkswagen την πιο ελκυστική αυτοκινητοβιομηχανία στον κόσμο, με εμβληματικές μάρκες, καινοτόμα προϊόντα, τεχνολογίες αιχμής, ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα, σταθερές επιδόσεις στις κεφαλαιαγορές και έντονο ομαδικό πνεύμα.
Με το σχέδιό μας για το μέλλον εισερχόμαστε στην επόμενη φάση του μετασχηματισμού μας, βασιζόμενοι στις δικές μας δυνάμεις. Καθιστούμε τον Όμιλο Volkswagen ταχύτερο, πιο ανθεκτικό και πιο ανταγωνιστικό μέσω της μείωσης της πολυπλοκότητας, της στοχευμένης ανάπτυξης τεχνολογιών, της ακόμη στενότερης ευθυγράμμισης προϊόντων, ανάπτυξης και παραγωγής με τις περιφερειακές αγορές, της μείωσης της πλεονάζουσας παραγωγικής δυναμικότητας, ενός πιο ευέλικτου χαρτοφυλακίου συμμετοχών και σημαντικά πιο ευέλικτων οργανωτικών δομών. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για διαρκή επιτυχία ακόμη και σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό περιβάλλον», κατέληξε ο Μπλούμε.
Από την πλευρά του, ο οικονομικός διευθυντής Άρνο Άντλιτς δήλωσε: «Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, οι μειώσεις κόστους που προβλέπονταν έως σήμερα στο πλαίσιο των συμφωνημένων προγραμμάτων δεν επαρκούν υπό τις σημερινές οικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες. Οφείλουμε να επαναπροσδιορίσουμε ριζικά το επιχειρηματικό μας μοντέλο και να επιτύχουμε διαρθρωτικές και βιώσιμες βελτιώσεις.
Αυτό περιλαμβάνει τη βελτίωση της διάρθρωσης του κόστους των οχημάτων μας χωρίς συμβιβασμούς στην ποιότητα των προϊόντων, τη σημαντική μείωση των γενικών εξόδων, την αύξηση της αποδοτικότητας των εργοστασίων μας και την επιτάχυνση της τεχνολογικής ανάπτυξης και των διαδικασιών λήψης αποφάσεων.
Τους στόχους αυτούς μπορούμε να τους επιτύχουμε μόνο μέσω ουσιαστικής μείωσης της πολυπλοκότητας, τόσο στο χαρτοφυλάκιο των προϊόντων και στις τεχνολογικές πλατφόρμες όσο και στον αριθμό των οργανωτικών μονάδων και των επιπέδων διοίκησης. Όλοι αυτοί οι τομείς καλύπτονται από το σχέδιο για το μέλλον που παρουσιάσαμε σήμερα. Η ταχεία και συνεπής εφαρμογή του είναι καθοριστικής σημασίας.»
Οι αντιδράσεις των συνδικάτων
Αντιδράσεις από τους εργαζόμενους προκαλούν οι αποφάσεις της χθεσινής συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της Volkswagen για το πρόγραμμα εξυγίανσης και περικοπών. Το συνδικάτο ζητά «σαφήνεια» και «άμεσες εξηγήσεις» από τη διοίκηση, κυρίως σχετικά με πιθανή κατάργηση θέσεων εργασίας και κλείσιμο εργοστασίων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της VW Όλιβερ Μπλούμε είχε ανακοινώσει ήδη την άνοιξη ότι επεξεργαζόταν σχέδιο οικονομικής εξυγίανσης του ομίλου, με αυστηρά μέτρα περιορισμού του κόστους λειτουργίας. Όπως είχε μεταδώσει πρώτο το Manager Magazin, περίπου 100.000 θέσεις εργασίας παγκοσμίως επρόκειτο να καταργηθούν, διπλάσιες από τον αρχικό προγραμματισμό, ενώ τουλάχιστον τέσσερα εργοστάσια εντός Γερμανίας ήταν πιθανό να κλείσουν. Σήμερα ωστόσο η Süddeutsche Zeitung ανέφερε ότι οι συγκεκριμένες προτάσεις «έχουν προς το παρόν αποτύχει πανηγυρικά» στο εποπτικό συμβούλιο, το οποίο τις έχει απορρίψει. Κατά τη χθεσινή συνεδρίαση αποφασίστηκε μόνο η μείωση της γκάμας οχημάτων έως και κατά 50% και ο περιορισμός των προσφερόμενων πακέτων εξοπλισμού κατά 75%. Επιπλέον, προβλέπεται η προσαρμογή της παραγωγικής ικανότητας στον μαζικά αυξημένο ανταγωνισμό και το όριο θα τεθεί στα 9 εκατομμύρια οχήματα ετησίως. Πριν από την κρίση του κορονοϊού, η VW κατασκεύαζε περίπου 12 εκατομμύρια οχήματα και αμέσως μετά την πανδημία 10 εκατομμύρια.
Η Volkswagen όμως δεν παρείχε χθες και σήμερα καμία πληροφορία σχετικά με πιθανές περικοπές θέσεων εργασίας ή κλείσιμο εργοστασίων. «Είναι ακόμη ασαφές το πότε θα ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Κάτω Σαξονίας και μέλος του εποπτικού συμβουλίου της εταιρίας Όλαφ Λις (SPD). Η πρόεδρος του συμβουλίου των εργαζομένων της VW Ντανιέλα Καβάλιο εξέφρασε νωρίτερα σήμερα την οργή της για την «ασάφεια» που δημιούργησε η χθεσινή συνεδρίαση και κάλεσε τον κ. Μπλούμε «να μιλήσει ξεκάθαρα για τις φήμες γύρω από τα σχέδια της διοίκησης για το μέλλον του ομίλου».
Η αυτοκινητοβιομηχανία VW αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες λόγω της αδύναμης κινεζικής αγοράς και του διεθνούς ανταγωνισμού. Ο όμιλος παρέδωσε το β’ τρίμηνο του έτους στην Κίνα περίπου 26% λιγότερα οχήματα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτό μείωσε τις παραδόσεις κατά σχεδόν 9% σε σχέση με το 2025. Επιπλέον, οι πωλήσεις της βασικής μάρκας VW στο α’ τρίμηνο είχαν ήδη μειωθεί κατά 14%. Στο β’ τρίμηνο η Audi είχε μείωση κατά 8,2% και η Porsche κατά 18%, ενώ η Skoda σημείωσε αύξηση κατά 5%.
