Η αναθεώρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας έρχεται με σαρωτικές αλλαγές, φέρνοντας νέα δεδομένα για οδηγούς, πεζούς και κάθε χρήστη του οδικού δικτύου. Από τις κυρώσεις για παραβάσεις μέχρι τις ρυθμίσεις για πατίνια και ποδηλάτα, ο νέος ΚΟΚ του 2025 εστιάζει στην οδική ασφάλεια, τη βιώσιμη κινητικότητα και την τεχνολογική προσαρμογή των υποδομών. Ας δούμε τι αλλάζει στην πράξη.
Νέα κατηγοριοποίηση παραβάσεων και αυστηρότερες κυρώσεις
Ο νέος ΚΟΚ εισάγει ένα πιο ευέλικτο και αναλογικό σύστημα παραβάσεων. Οι τροχαίες παραβάσεις πλέον κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την επικινδυνότητα και τον αντίκτυπό τους στην κυκλοφορία. Για παράδειγμα:
- Παρακώλυση της κυκλοφορίας ή στάθμευση σε ράμπες ΑμεΑ κατατάσσεται σε υψηλή κατηγορία.
- Οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, ναρκωτικών ή φαρμάκων επισύρει άμεση αφαίρεση άδειας οδήγησης, με αυστηρές ποινές σε υποτροπή.
- Παραβάσεις που σχετίζονται με ταχύτητα, χρήση κινητού και παραβίαση ερυθρού σηματοδότη παραμένουν στις πιο αυστηρές κλίμακες.
Επιπλέον, αποσυνδέονται σταδιακά οι κυρώσεις από το όχημα, με την ευθύνη να εστιάζει στον ίδιο τον οδηγό. Πρόκειται για αλλαγή φιλοσοφίας, που στοχεύει στη συστηματική διαμόρφωση οδικής συνείδησης.
Αναγνώριση των νέων μορφών μετακίνησης
Για πρώτη φορά, ο ΚΟΚ αναγνωρίζει πλήρως τα νέα μέσα μικροκινητικότητας όπως:
- Ηλεκτρικά πατίνια (e-scooters), τροχοσανίδες και αυτοεξισορροπούμενα οχήματα,
- Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.), όπως αμαξίδια ΑμεΑ, handbikes, ακόμα και ηλεκτροκίνητα παιδικά αμαξίδια.
Καθορίζονται αυστηρά όρια ταχύτητας, υποχρεώσεις σήμανσης και κανόνες κυκλοφορίας. Ενδεικτικά, τα πατίνια με ταχύτητα έως 25 χλμ./ώρα αντιμετωπίζονται ως ποδήλατα, ενώ κάτω από 6 χλμ./ώρα ως πεζοί.
Η πρόβλεψη για διακριτή κατηγοριοποίηση αυτών των οχημάτων στοχεύει τόσο στην ενίσχυση της ασφάλειας, όσο και στην οργανωμένη ένταξή τους στον δημόσιο χώρο.
Νέες ζώνες κυκλοφορίας & ανανέωση σήμανσης
Ο νέος ΚΟΚ συνοδεύεται από πλήρη ανανέωση της οδικής σήμανσης και επανασχεδιασμό των λωρίδων κυκλοφορίας:
- Λωρίδες αποκλειστικής χρήσης για λεωφορεία, ταξί, δίκυκλα και ποδήλατα καθιερώνονται σε περισσότερους αστικούς δρόμους.
- Περιοχές ήπιας κυκλοφορίας με όριο ταχύτητας 20 χλμ./ώρα επεκτείνονται σε κατοικημένες περιοχές και σχολικά συγκροτήματα.
- Ειδικές πινακίδες ενημερώνουν για τη χρήση των λωρίδων και τους περιορισμούς ανά όχημα, ενώ παράλληλα εισάγονται σύγχρονες πληροφοριακές πινακίδες, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Η προσέγγιση αυτή στηρίζεται στη λογική της βιώσιμης κινητικότητας και της αστικής ασφάλειας, δίνοντας σαφές προβάδισμα στους πεζούς και στους χρήστες ήπιων μέσων μεταφοράς.
Ο στόχος της μεταρρύθμισης
Το νέο θεσμικό πλαίσιο φιλοδοξεί να μειώσει τα τροχαία, να βελτιώσει την οδική αγωγή και να δημιουργήσει έναν πιο ανθρώπινο και ασφαλή δημόσιο χώρο. Ειδική μέριμνα δίνεται στους ευάλωτους χρήστες: παιδιά, ηλικιωμένους, ΑμεΑ, ποδηλάτες.
Παράλληλα, γίνεται προσαρμογή του ΚΟΚ στις τεχνολογικές εξελίξεις, ενσωματώνοντας λύσεις που απαντούν σε σύγχρονες προκλήσεις μετακίνησης.
Η εφαρμογή του νόμου θα γίνει σταδιακά, με προσαρμοστικές φάσεις και εκστρατείες ενημέρωσης για το κοινό και τους οδηγούς.
