Η νέα εποχή ασφάλειας στην Ευρώπη φέρνει πιο κοντά δύο κλάδους που μέχρι σήμερα κινούνταν σε διαφορετικές τροχιές: την αυτοκινητοβιομηχανία και την αμυντική βιομηχανία. Από το βιομηχανικό οικοσύστημα παραγωγής μεγάλης κλίμακας έως την τεχνητή νοημοσύνη, το λογισμικό, την κυβερνοασφάλεια, τη συνδεσιμότητα και τις τεχνολογίες μπαταριών, οι δυνατότητες που αναπτύσσονται καθημερινά στον χώρο του αυτοκινήτου μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό παράγοντα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ανθεκτικότητας. Στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ και του Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας, η Γενική Διευθύντρια της ACEA, Sigrid de Vries, ανέδειξε τον στρατηγικό ρόλο της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι η ισχυρή βιομηχανική βάση, οι εξειδικευμένοι εργαζόμενοι και οι προηγμένες τεχνολογίες αποτελούν κοινά θεμέλια τόσο για την οικονομική ανταγωνιστικότητα όσο και για την ασφάλεια της Ευρώπης. Με την Ευρώπη να επιδιώκει μεγαλύτερη ετοιμότητα και μείωση στρατηγικών εξαρτήσεων, η αυτοκινητοβιομηχανία καλείται να συμβάλει σε ένα νέο μοντέλο βιομηχανικής συνεργασίας, όπου η καινοτομία του αυτοκινήτου μπορεί να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες της ηπείρου. Σύμφωνα με το Manifesto.gr, το μήνυμα έχει και ελληνικό ενδιαφέρον, λόγω της τεχνογνωσίας της ΕΛΒΟ στην κατασκευή στρατιωτικών οχημάτων, ανοίγοντας μία χρυσή ευκαιρία για εγχώρια παραγωγή.
Η απόφαση των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ για σημαντική ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, με στόχο τη διάθεση πόρων που αντιστοιχούν στο 5% του ΑΕΠ για την άμυνα, δημιουργεί ένα νέο βιομηχανικό τοπίο στην Ευρώπη και ανοίγει σημαντικές προοπτικές συνεργασίας πέρα από τις παραδοσιακές αμυντικές εταιρείες. Η αυξημένη ανάγκη για επενδύσεις σε παραγωγική ικανότητα, τεχνολογική καινοτομία και ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού αναδεικνύει τον ρόλο κλάδων υψηλής τεχνολογίας, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία διαθέτει ήδη κρίσιμες υποδομές, τεχνογνωσία και προηγμένες λύσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ευρωπαϊκής ασφάλειας. Από τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και τη συνδεσιμότητα έως την ηλεκτροκίνηση, τις μπαταρίες και τις ψηφιακές πλατφόρμες οχημάτων, οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται σήμερα στον χώρο του αυτοκινήτου δημιουργούν νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη στρατηγικών βιομηχανικών συνεργασιών με τον αμυντικό τομέα.
Το μήνυμα της Ευρωπαϊκής Αυτοκινητοβιομηχανίας
Στο μήνυμα της η Γενική Διευθύντρια της ACEA, Sigrid de Vries, υπογραμμίζει πως: «Η σύγχρονη άμυνα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τις ίδιες βιομηχανικές δυνατότητες που αποτελούν τη βάση του ευρωπαϊκού κλάδου της αυτοκινητοβιομηχανίας. Η αυτοκινητοβιομηχανία υποστηρίζει 14 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και αντιπροσωπεύει το 34% των επενδύσεων της Ευρώπης στην Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D). Για τον λόγο αυτό, κατά την παρέμβασή μου στο Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, ανέδειξα τον τρόπο με τον οποίο οι δυνατότητες που αναπτύσσει καθημερινά η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία μπορούν επίσης να συμβάλουν στην ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής άμυνας.
Κάθε χρόνο, η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία κατασκευάζει εκατομμύρια εξαιρετικά προηγμένα τεχνολογικά οχήματα. Ο κλάδος μας αποτελεί επίσης μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις προηγμένων βιομηχανικών δυνατοτήτων στην Ευρώπη. Από γραμμές παραγωγής μεγάλης κλίμακας και εξειδικευμένους μηχανικούς υψηλής κατάρτισης έως οχήματα που καθορίζονται από λογισμικό (software-defined vehicles), τεχνολογίες μπαταριών και διασυνδεδεμένα συστήματα, πολλές από αυτές τις δυνατότητες έχουν άμεση συνάφεια με τις εξελισσόμενες αμυντικές ανάγκες της Ευρώπης.
Υποστηρίζουμε πλήρως τη μετάβαση της Ευρώπης από ένα μοντέλο που βασίζεται κυρίως στη λογική «just in time» προς μια μεγαλύτερη ετοιμότητα που ανταποκρίνεται στη φιλοσοφία «just in case». Ωστόσο, η ανθεκτικότητα προϋποθέτει τη δημιουργία ενός βιομηχανικού οικοσυστήματος που είναι επαρκώς ανταγωνιστικό σε περίοδο ειρήνης και, επομένως, ικανό να ανταποκριθεί γρήγορα σε περιόδους κρίσης.
Δεν μπορεί να αυξηθεί απότομα η παραγωγή πάνω σε μια αποδυναμωμένη βιομηχανική βάση. Τα θεμέλια μιας ανθεκτικής αλυσίδας εφοδιασμού στον τομέα της άμυνας είναι παρόμοια με εκείνα μιας ανταγωνιστικής βιομηχανικής οικονομίας: προσιτό κόστος ενέργειας, επενδύσεις, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, ασφαλής πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες και παγκοσμίως ανταγωνιστική παραγωγική ικανότητα. Εάν η Ευρώπη διασφαλίσει αυτές τις βασικές προϋποθέσεις, θα ενισχύσει τόσο την οικονομική της ευημερία όσο και την ασφάλειά της.
Η αλληλεπικάλυψη μεταξύ τεχνολογιών της αυτοκινητοβιομηχανίας και της αμυντικής βιομηχανίας αυξάνεται με ταχύ ρυθμό. Η αυτόνομη οδήγηση, η τεχνητή νοημοσύνη, τα οχήματα που βασίζονται στο λογισμικό, η συνδεσιμότητα, η κυβερνοασφάλεια και τα προηγμένα συστήματα μπαταριών αποτελούν τομείς στους οποίους η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία επενδύει ήδη δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο. Καθώς τα στρατιωτικά οχήματα γίνονται ολοένα πιο διασυνδεδεμένα, εξηλεκτρισμένα και βασισμένα στο λογισμικό, οι καινοτομίες αυτές θα αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη αξία.
Ο αμυντικός τομέας θα χρειαστεί εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον εξειδικευμένους εργαζομένους καθώς η Ευρώπη αυξάνει τις αμυντικές της δαπάνες. Όπως συμβαίνει και στην αυτοκινητοβιομηχανία, αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης μιας ισχυρής βιομηχανικής βάσης, η οποία συνεχίζει να προσελκύει, να αναπτύσσει και να διατηρεί εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό υψηλής κατάρτισης.
Η μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων θα είναι επίσης απαραίτητη. Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλίσει αξιόπιστη πρόσβαση σε μπαταρίες και κρίσιμες πρώτες ύλες μέσω διαφοροποιημένων διεθνών συνεργασιών, ενώ παράλληλα θα πρέπει να οικοδομήσει μια ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας στον τομέα των μπαταριών.
Τέλος, πρέπει να ενισχυθεί η επιχειρηματική σκοπιμότητα και ελκυστικότητα των επενδύσεων. Ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας χαρακτηρίζεται από μεγάλους όγκους παραγωγής, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και συνεχή εξέλιξη προϊόντων για παγκόσμιους πελάτες, ενώ η άμυνα βασίζεται συνήθως σε μικρότερους όγκους παραγωγής και σε μεμονωμένες εθνικές συμβάσεις με σύνθετες απαιτήσεις. Οι διαδικασίες πιστοποίησης, δοκιμών και οι στρατιωτικές προδιαγραφές πρέπει να καταστούν ευκολότερα μεταφέρσιμες και αναγνωρίσιμες σε ολόκληρη την Ευρώπη, ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή εταιρειών που δεν δραστηριοποιούνται παραδοσιακά στον αμυντικό τομέα.
Ένα πραγματικό και αξιόπιστο βιβλίο παραγγελιών, το οποίο θα επιτρέπει μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό, καθώς και η κατανομή των κινδύνων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την ανάπτυξη της βιομηχανίας σε στρατηγικό εταίρο.
Η ανθεκτικότητα ξεκινά με την ενίσχυση των βιομηχανιών, των δεξιοτήτων και των τεχνολογιών που αποτελούν τα θεμέλια της ευρωπαϊκής ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας. Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία είναι έτοιμη να διαδραματίσει τον ρόλο που της αναλογεί. Η Ευρώπη πρέπει πλέον να διασφαλίσει ότι διαθέτει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για να το πράξει.
Η χρυσή ευκαιρία για την ΕΛΒΟ
Οι τοποθετήσεις της ACEA καταδεικνύουν ότι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία δεν αντιμετωπίζεται πλέον αποκλειστικά ως ένας κλάδος παραγωγής οχημάτων, αλλά ως ένας στρατηγικός βιομηχανικός εταίρος με κρίσιμο ρόλο στην άμυνα, την τεχνολογία και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Για την Ελλάδα, η νέα αυτή πραγματικότητα μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές προοπτικές συμμετοχής στην υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική αλυσίδα. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων (ΕΛΒΟ), με την εμπειρία και την τεχνογνωσία που διαθέτει στην κατασκευή και υποστήριξη στρατιωτικών οχημάτων, θα μπορούσε να αποτελέσει έναν από τους φορείς που θα διεκδικήσουν ενεργό ρόλο στα νέα ευρωπαϊκά προγράμματα. Εφόσον οι αυξημένες αμυντικές επενδύσεις συνοδευτούν από ουσιαστικές βιομηχανικές συμπράξεις, μεταφορά τεχνογνωσίας και παραγωγικό έργο, η ελληνική βιομηχανία έχει την ευκαιρία να επανέλθει δυναμικά στον ευρωπαϊκό χάρτη της αμυντικής κινητικότητας.
