Πριν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή το νέο Electrification Action Plan της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι μεγαλύτεροι ευρωπαϊκοί όμιλοι αυτοκινήτου ανεβάζουν την πίεση προς τις Βρυξέλλες, ζητώντας ριζική αναθεώρηση του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Οι Mercedes-Benz, Stellantis και Volkswagen, μαζί με επενδυτές, περιβαλλοντικές οργανώσεις και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιτρέψει επιδοτήσεις που θα συνδέονται άμεσα με την παραγωγή μπαταριών, ανανεώσιμου υδρογόνου, φωτοβολταϊκών και άλλων στρατηγικών τεχνολογιών. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας απέναντι στην Κίνα και τις ΗΠΑ, να επιταχυνθεί η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση και να δημιουργηθεί ένα πιο δίκαιο και προβλέψιμο πλαίσιο χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις που επενδύουν και παράγουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Να επιτραπούν οι κρατικές ενισχύσεις για την παραγωγή τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της ηλεκτροδότησης»: αυτός είναι ο τίτλος της ανοικτής επιστολής που απευθύνθηκε στις Βρυξέλλες από έναν συνασπισμό αυτοκινητοβιομηχανιών (μεταξύ των οποίων η Mercedes-Benz και οι όμιλοι Stellantis και Volkswagen), επενδυτών, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και περιβαλλοντικών φορέων (όπως η Transport & Environment).
Το υπόβαθρο της επιστολής
Η επιστολή ξεκινά από το γεγονός ότι, τον περασμένο Μάρτιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε το Industrial Accelerator Act (IAA), εισάγοντας απαιτήσεις «Made in EU» για τη χορήγηση δημόσιας στήριξης στις πράσινες τεχνολογίες.
Στις 15 Ιουλίου πρόκειται να παρουσιαστεί το Electrification Action Plan, ως απάντηση στην ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και με στόχο τη μείωση της έκθεσης της Ευρώπης σε μελλοντικούς ενεργειακούς κλυδωνισμούς.
Σύμφωνα με την επιστολή, αυτή αποτελεί την κατάλληλη ευκαιρία για την αναθεώρηση του Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF), και ειδικότερα του άρθρου 6.2, που αφορά την παραγωγική ικανότητα στον τομέα των τεχνολογιών καθαρής ενέργειας.
Τα αιτήματα προς την ΕΕ: αναλογική χρηματοδότηση
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες και οι οργανώσεις καλούν τις Βρυξέλλες να επιτρέψουν ένα σύστημα κρατικής ενίσχυσης που θα βασίζεται στην πραγματική παραγωγή. Συγκεκριμένα, ζητούν να προβλέπεται επιδότηση ανάλογα με τον όγκο παραγωγής, όπως ανά κιλοβατώρα (kWh) κυψελών μπαταριών, ανά κιλό ανανεώσιμου υδρογόνου, ανά Watt ηλιακών φωτοβολταϊκών μονάδων ή μετατροπέων (inverters), καθώς και ανά χιλιόμετρο καλωδίων υψηλής τάσης.
Όπως επισημαίνεται στην επιστολή, η ιδανική λύση θα ήταν η εφαρμογή «σαφών αρχών αναλογικότητας». Παράλληλα, προτείνεται οι ενισχύσεις να έχουν προσωρινό χαρακτήρα, με ανώτατα όρια ανά επιχείρηση, καθώς και η θέσπιση πλαφόν για κάθε κράτος-μέλος βάσει κοινών κανόνων, ώστε να διασφαλίζονται η προβλεψιμότητα και η ισότιμη μεταχείριση, αποφεύγοντας την παροχή πλεονεκτήματος σε χώρες με μεγαλύτερες δημοσιονομικές δυνατότητες.
Επιπλέον, προτείνεται η επιλεξιμότητα να περιορίζεται σε επιχειρήσεις που διαθέτουν ουσιαστική παραγωγική και επιχειρησιακή παρουσία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τέλος, οι συνυπογράφοντες ζητούν τη θέσπιση σαφών, αντικειμενικών και βασισμένων σε κανόνες κριτηρίων επιλεξιμότητας, τα οποία θα επιτρέπουν ταχείες και προβλέψιμες διαδικασίες έγκρισης.
Αλλαγή νοοτροπίας
Η επιστολή καταλήγει με ένα ξεκάθαρο μήνυμα: το ισχύον πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις σχεδιάστηκε σε μια εποχή κατά την οποία η κύρια απειλή για τον ανταγωνισμό προερχόταν από το εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Αυτό δεν ισχύει πλέον. Ήρθε η ώρα να αλλάξουμε ταχύτητα», τονίζουν οι υπογράφοντες, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να προσαρμόσει την πολιτική της προκειμένου να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά τους μεγάλους διεθνείς παίκτες, κυρίως την Κίνα, αλλά και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
