Αρση απορρήτου επικοινωνιών σε συμβάντα για να διαπιστωθεί εάν μιλάγαμε ή… σερφάραμε προβλέπει ο νέος ΚΟΚ -, απαγόρευση χρήσης και smartwatch. Τα πρόστιμα για brake checking και βραδυπορεία στην αριστερή λωρίδα
Μη χάσεις αύριο στο Topspeed.gr: Πού τοποθετούνται οι νέες κάμερες που θα κόβουν κλήσεις για κινητά, ταχύτητα, αλλά και ΚΤΕΟ. ΌΛΕΣ οι διευθύνσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη!
Απαγόρευση χρήσης χρήσης ακόμα και έξυπνων ρολογιών (smartwatch), η απαγόρευση κάμερας και η ανάρτηση live στα κοινωνικά δίκτυα (Facebook, Tiktok κ.α.) και η “αυτόματη” εισαγγελική άρση απορρήτου τηλεπικοινωνιών σε περίπτωση τρακαρίσματος, είναι μερικές μόνο από τις “λεπτομέρειες” που ρυθμίζει ο νέος ΚΟΚ. Ο Κώδικας προβλέπει ότι σε περίπτωση τροχαίου, οι αρχές θα μπορούν να ελέγχουν εάν ο οδηγός χρησιμοποιούσε το κινητό και, αν υπάρχει τραυματισμός, να τον συλλαμβάνουν και διώκουν για κακούργημα.
Ο νέος Κώδικας, εκτός από τις βαρύτατες (που προβλέπουν ως και ισόβια κάθειρξη) ποινές για τη χρήση κινητού, την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, την παραβίαση STOP, την κίνηση με ταχύτητα άνω των 200 χ.α.ω. και την οδήγηση υπό την επήρρεια αλκοόλ, ρυθμίζει και μια σειρά από… συνηθισμένα προβλήματα των δρόμων. Προβλέπει, για παράδειγμα, πρόστιμα και άλλες ποινές σε όσους κινούνται αργά στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας, σε όσους κάνουν brake checking, ενώ ορίζει και τις υποχρεώσεις των οδηγών δικύκλων, αλλά και των πεζών. Ποιος θα περίμενε, για παράδειγμα, ότι προβλέπεται πρόστιμο για πεζό που περνά με το… πάσο του από τη διάβαση;
Όσα φέρνει ο ΚΟΚ και δεν τα ξέραμε
Άρση απορρήτου και κάθειρξη για κινητό στο τιμόνι: Ίσως η πιο σημαντική από τις αλλαγές που φέρνει ο νέος ΚΟΚ έχει να κάνει με τη χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, κακή συνήθεια η οποία αποτελεί “μάστιγα” (και) στους ελληνικούς δρόμους: η χρήση του κινητού και η πρόκληση απόσπασης προσοχής του οδηγού στην οθόνη, αποτελεί την τρίτη αιτία τροχαίων ατυχημάτων στην Ελλάδα το 2024!
Τώρα όμως, σύμφωνα με όσα αναφέρονται και σε ρεπορτάζ του protothema.gr, τέλος το “κρυφτούλι” με τις Αρχές και τα “παραθυράκια” με τους οδηγούς που αμφισβητούν ότι κράταγαν το κινητό τους την ώρα του τροχαίου: πλέον, για τις περιπτώσεις που υπάρχουν συμβάντα (πχ τροχαία με τραυματισμούς), η έρευνα για τη χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση μπορεί να συμπεριλάβει και τη διενέργεια άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών και των δεδομένων θέσης; και κίνησης αυτών, φυσικά με την τήρηση των εγγυήσεων και τις διαδικασίες που προβλέπει ο νόμος.
Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι οι αρχές μπορούν, εάν υπάρχει καταγγελία, ή υποψία, ή διαμάχη ή αμφισβήτηση ότι εμπλεκόμενος σε συμβάν οδηγός χρησιμοποιούσε το κινητό του, να ερευνούν εάν αυτό είναι αληθές. Μπορούν έτσι να διαπιστώνουν εάν ο εμπλεκόμενος έκανε τηλεφωνική κλήση, ή “σέρφαρε” στο διαδίκτυο ή σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο και εάν η οθόνη και κάποια εφαρμογή του τηλεφώνου βρισκόταν σε λειτουργία.
Αυτό έχει τεράστια σημασία, καθώς πλέον η χρήση κινητού κατά την οδήγηση (χωρίς την πρόκληση συμβάντος) προβλέπει την επιβολή προστίμου ύψους 350 ευρώ και αφαίρεση του διπλώματος για έναν μήνα. Στην πρώτη υποτροπή, το πρόστιμο γίνεται 1000 ευρώ και η άδεια οδήγησης αφαιρείται για 180 μέρες και στη δεύτερη υποτροπή, επιβάλλεται πρόστιμο 2000 ευρώ και αφαίρεση άδειας για ένα έτος.
Τα πράγματα αλλάζουν, ωστόσο, όταν υπάρχει χρήση κινητού τηλεφώνου σε οδηγό που ενεπλάκη σε συμβάν. Τα πρόστιμα και οι αφαιρέσεις του διπλώματος με τις υποτροπές (350 ευρώ, 2.000 με την πρώτη και 4.000 με τη δεύτερη και αφαίρεση της άδειας για 30 μέρες, 4 έτη στην πρώτη υποτροπή και 8 έτη στη δεύτερη) είναι τα λιγότερα για τα οποία πρέπει να ανησυχεί κανείς. Πλέον υπάρχει ποινικοποίηση της χρήση κινητού, καθώς από την πρώτη φορά, αλλά και στις υποτροπές, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Ποινικού Κώδικα γαι την επικίνδυνη οδήγηση, οι οποίες περιλαμβάνουν ποινές κάθειρξης!
Η κάθειρξη φτάνει ως και τα 10 χρόνια, εάν το συμβάν είχε ως αποτέλεσμα βαριά σωματική βλάβη ή βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις, από 10 ως 20 χρόνια αν είχε αποτέλεσμα θανατηφόρο τροχαίο και ισόβια αν είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων.
–Απαγορεύονται τα smartwatch στην οδήγηση: Πρόβλεψη υπάρχει πια, στον νέο ΚΟΚ, όχι μόνο για τη χρήση κινητού τηλεφώνου, αλλά και άλλων συσκευών, όπως τα έξυπνα ρολόγια (smartwatches), τα τάμπλετ, οι κάμερες και άλλες συσκευές τηλεπικοινωνίας, Με τις ποινές να είναι ίδιες με τη χρήση κινητού, δεν απαγορεύεται να φορά smartwatch o οδηγός, αλλά το να το χρησιμοποιεί, όπως πχ να “περιδιαβαίνει” το μενού του, ή να κάνει κλήση μέσω αυτού, εκτός εάν χρησιμοποιεί bluetooth ή το έχει σε ειδική βάση. Η πρόβλεψη για τις κάμερες κάθε άλλο παρά τυχαία είναι, καθώς ο ΚΟΚ επισημαίνει ότι δεν επιτρέπει τη ζωντανή μετάδοση και βιντεοσκόπηση κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Είναι μια καινοφανής παράβαση, με οδηγούς να μεταδίδουν σε live στο Facebook, το Tiktok και άλλα κοινωνικά δίκτυα και να οδηγούν ταυτόχρονα. Η βιντεοσκόπηση επιτρέπεται μόνο από συσκευή που είναι τοποθετημένη σε ειδική βάση, αλλά σε κάθε περίπτωση δεν επιτρέπεται η χρήση οποιασδήποτε οθόνης αφής από τον οδηγό.
–Ελεύθερα χέρια στα πατίνια: Γενικά, σύμφωνα με το νέο ΚΟΚ, οι οδηγοί θα πρέπει να… προσέχουν τι κάνουν με τα χέρια τους. Για τα ΕΠΗΟ (ηλεκτρικά πατίνια κ.α.) ειδικά, ο νόμος προβλέπει ο οδηγός να έχει και τα δύο χέρια στο τιμόνι. Για τους υπόλοιπους, στο Άρθρο 17 παρ. 2 ορίζει ότι ο οδηγός «υποχρεούται να έχει πλήρη ελευθερία των κινήσεών του, για να ενεργεί ελεύθερα τους αναγκαίους χειρισμούς». Αν κριθεί το αντίθετο, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης και στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες.
–Βρισιές, χειρονομίες, τσαμπουκάδες για… πρόστιμο: Αυτό με τα χέρια επεκτείνεται και στο… στόμα, καθώς ο ΚΟΚ προβλέπει πρόστιμο ύψους 150 ευρώ και αφαίρεση του διπλώματος για 40 μέρες σε όσους προκαλούν τρόμο/παρενόχληση και δεν συμπεριφέρονται με ευγένεια προς πεζούς και άλλους οδηγούς. Η ευγένεια είναι υποχρέωση του οδηγού -υπάρχει μάλιστα ειδικό άρθρο για τους επαγγελματίες- και λογίζονται ως αντικοινωνική συμπεριφορά οι ύβρεις, οι υβριστικές χειρονομίες και λοιπές τριτοκοσμικές συνήθειες των ελληνικών δρόμων.
–Ως και ισόβια για ακραίες ταχύτητες: Παρόμοιες με τις κυρώσεις που ισχύουν για το κινητό, είναι και αυτές για παράβαση του ορίου ταχύτητας (την πιο συχνή παράβαση του 2024, καθώς πιάστηκαν 338.419 συμπολίτες μας να το “πατάνε” το συγκεκριμένο έτος). Πλέον, επιβάλλονται πρόστιμα από 700 ευρώ ως 2000 ευρώ στη δεύτερη υποτροπή με αφαίρεση διπλώματος από 60 μέρες ως 1 έτος για μικρότερη των 50 χαω από το όριο. Για υπέρβαση κατά περισσότερα από 50 χαω, προβλέπεται κάθειρξη έως 10 έτη αν είχε ως αποτέλεσμα τη βαριά σωματική βλάβη ή προκάλεσε βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις, κάθειρξη από 10 έτη έως 20 έτη αν είχε ως αποτέλεσμα θανατηφόρο τροχαίο και ισόβια αν είχε ως αποτέλεσμα θάνατο μεγάλο αριθμό ανθρώπων.
Για “κόντρες” και ταχύτητες άνω των 200 χ.α.ω., εκτός από το ποινικό σκέλος (όπως παραπάνω), προβλέπονται πρόστιμα 2.000, 4000 και 8,000 ευρώ ανάλογα με την υποτροπή και αφαίρεση της άδειας για 1 έτος, 2 και 4 χρόνια στην πρώτη φορά, στην πρώτη και τη δεύτερη υποτροπή αντίστοιχα.
–Κακούργημα η παραβίαση κόκκινου: Ποινικοποίηση και βαρύτατα πρόστιμα υπάρχουν και για την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη (από την οποία καταγράφηκαν 525 τροχαία το 2023) και την παραβίαση Stop, στην οποία οφείλεται το 16,1% των οδικών συγκρούσεων στη χώρα μας, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (για το έτος 2022).
–Αυτοκίνητο χωρίς οδηγό; Όχι, ευχαριστώ! Ο νέος ΚΟΚ έχει πρόβλεψη και για τα αυτόνομα αυτοκίνητα. Ορίζει ρητά ότι “κάθε κινούμενο όχημα ή συνδυασμός οχημάτων επιβάλλεται να έχει οδηγό”, επιτρέποντας κατ’ εξαίρεση μόνο τα αστικά, αυτόνομα λεωφορεία χωρίς οδηγό (αλλά με απομακρυσμένη επιτήρηση) και τα αυτοκίνητα ή φορτηγά με βάρος μέχρι 3,5 τόνους, μόνο αν πρόκειται για πιλοτική εφαρμογή για ερευνητικούς σκοπούς και έχει λάβει άδεια ο ενδιαφερόμενος φορέας μετά από “σχετικό τεκμηριωμένο αίτημα”.
–Τι ισχύει για τα δίκυκλα και τη διήθηση: Καινοτομία που περιμέναμε είναι και η διήθηση, δηλαδή η κίνηση των δικύκλων ανάμεσα στις λωρίδες κυκλοφορίας και τα αυτοκίνητα, αλλά υπό αυστηρές προϋποθέσεις: να γίνεται σε οδούς με τουλάχιστον δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, η ταχύτητά τους να μην υπερβαίνει τα 20 χ.α.ω. και τα υπόλοιπα οχήματα να είναι ακινητοποιημένα. Ο νόμος ορίζει ότι οι οδηγοί των δικύκλων έχουν το μεγαλύτερο “βάρος”, καθώς υποχρεούνται να έχουν αναμμένα φώτα, να παραχωρούν προτεραιότητα, να τηρούν ασφαλείς πλευρικές αποστάσεις από τα άλλα οχήματα και να ακινητοποιούνται εάν υπάρχει κίνδυνος ατυχήματος.
–Αργά και αριστερά; Μένεις χωρίς δίπλωμα και πληρώνεις: Ο ΚΟΚ ορίζει με σαφήνεια ότι δεν επιτρέπεται στους οδηγούς να… “κατασκηνώνουν” στην αριστερή λωρίδα. Αναφέρει ότι οι οδηγοί που βραδυπορούν υποχρεούνται να κινούνται στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας. Σύμφωνα με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), η αριστερή λωρίδα σε αυτοκινητόδρομους προορίζεται κυρίως για προσπέραση. Μετά την προσπέραση, οι οδηγοί οφείλουν να επιστρέφουν στην δεξιά λωρίδα, αν αυτή είναι ελεύθερη. Οι οδηγοί που κινούνται με πιο αργή ταχύτητα από το όριο, υποχρεούνται να παραμένουν στην δεξιότερη λωρίδα, εκτός αν προσπερνούν. Παραμένοντας άσκοπα στην αριστερή λωρίδα εμποδίζοντας την κυκλοφορία, παρανομούν.
Η χρήση της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας σε περιπτώσεις που οι υπόλοιπες δεν τελούν υπό καθεστώς κυκλοφοριακής συμφόρησης, τιμωρείται με πρόστιμο ύψους 150 ευρώ και αφαίρεση του διπλώματος οδήγησης για 20 μέρες.
–Brake checking- πλέον μπορεί να σε στείλει φυλακή: Ο νέος ΚΟΚ απαγορεύει και το “brake checking”, δηλαδή την απότομη επιβράδυνση χωρίς να υπάρχει πραγματικός λόγος. Αναφέρει συγκεκριμένα ότι απαγορεύεται η απότομη τροχοπέδηση, εκτός αν την επιβάλλουν λόγοι ασφάλειας. Σημαντική μείωση ταχύτητας επιτρέπεται μόνο αν δεν δημιουργεί κίνδυνο/δυσχέρεια στους άλλους και αφού προηγηθεί σαφής, έγκαιρη προειδοποίηση με φώτα πέδησης, αλάρμ ή με σήμα με το χέρι (έκταση βραχίονα και συνεχής κίνηση πάνω–κάτω). Το “brake checking” τιμωρείται με πρόστιμο ύψους 30 ευρώ, όμως αν η απότομη επιβράδυνση προκαλέσει άλλο είδος παράβασης (π.χ. εμπλοκή σε σύγκρουση ή άλλη επικίνδυνη συμπεριφορά), μπορούν να «κουμπώσουν» πρόσθετες διατάξεις και υψηλότερες κυρώσεις,
–Έχεις πρόβατα; (Δήλωσέ τα στον ΟΠΕΚΕΠΕ). Βάλτους φώτα: Μια από τις “ξεχωριστές” ρυθμίσεις του νέου ΚΟΚ αφορά τα… κοπάδια ζώων, αλλά και τις πορείες ομάδων ανθρώπων. Ορίζει λοιπόν, ότι εάν κάποιος έχει βγάλει ζώα σε δρόμο, υποχρεούται να φέρει φώτα (όπως των οχημάτων), λευκά εμπρός και κόκκινα πίσω, ώστε να προειδοποιεί τους οδηγούς τη νύχτα. Τη χρήση φωτών, λευκών μπροστά και κόκκινων πίσω, προβλέπει ο νέος ΚΟΚ και για τις περιπτώσεις πορειών, ή γενικότερα κίνησης στο οδόστρωμα ομάδων ανθρώπων.
–Επιτρέπεται η όπισθεν, αλλά λίγο: Ο νέος ΚΟΚ ξεκαθαρίζει και πού και πώς επιτρέπεται η όπισθεν. Η οπισθοπορεία ορίζεται ρητά ότι απαγορεύεται σε αυτοκινητοδρόμους, σήραγγες κλπ και ότι επιτρέπεται σε υπόλοιπες περιπτώσεις ως ελιγμός στάθμευσης, μόνο εάν προειδοποιηθούν οι άλλοι οδηγοί και δεν καλυφθεί απόσταση μεγαλύτερη από δύο φορές το μήκος του αυτοκινήτου.
–Έργα στο πεζοδρόμιο; Πρέπει να φτιάξεις άλλο! Πρόβλεψη υπάρχει ακόμα και για τα έργα που καταλαμβάνουν πεζοδρόμια. Για έργα που πιάνουν πεζοδρόμια, ο νέος ΚΟΚ επιβάλλει άδεια, υποχρεωτική σήμανση/περίφραξη, εξασφάλιση διόδου πεζών (ή προσωρινού πεζοδρομίου) και απαγορεύει μπάζα/υλικά στα πεζοδρόμια. Οι παραβάσεις «γράφονται» κυρίως ως Ε3-Α (350€), ενώ σοβαρότερες παραλείψεις σήμανσης τιμωρούνται με Ε4 (1.500€ + ποινή) και οι φθορές με πλημμέλημα. Ορίζει ρητά ότι όποιος ανεγείρει οικοδομή/εκτελεί έργα και καταλαμβάνει ολόκληρο το πεζοδρόμιο, οφείλει να κατασκευάσει πρόσθετο πεζοδρόμιο ή να λάβει άλλα κατάλληλα μέτρα για ασφαλή διέλευση πεζών. Καθώς και ότι απαγορεύεται να καταλαμβάνεται επιφάνεια πεζόδρομου για άλλη χρήση (αν εμποδίζονται πεζοί, είσοδος-έξοδος οχημάτων άμεσης ανάγκης ή εξυπηρέτηση παροδίων).
–Τα πρόστιμα για τους πεζούς: Ο νέος ΚΟΚ πάντως έχει προβλέψει “καμπάνες” όχι μόνο για τους οδηγούς, αλλά και για τους πεζούς. Αναφέρει ρητά ότι απαγορεύεται σε πεζούς να υπερπηδούν εμπόδια και να προτιμούν να κινηθούν εκτός διάβασης (σε σημείο όπου υπάρχει τέτοια, σε κοντινή απόσταση) και προβλέπει πρόστιμα σε όσους προκαλούν παρακώλυση της κυκλοφορίας. Για παράδειγμα σε όποιον περνάει με… το πάσο του από τη διάβαση, βραδυπορώντας επίτηδες για να… σπάσει τα νεύρα των οδηγών που περιμένουν. Στον νέο ΚΟΚ το σχετικό πλαίσιο αναφέρει στους«Κανόνες κυκλοφορίας πεζών» ότι οι πεζοί οφείλουν να χρησιμοποιούν τις διαβάσεις· όταν η διάβαση δεν ρυθμίζεται με φωτεινό σηματοδότη, δεν επιτρέπεται να κατεβαίνουν στο οδόστρωμα αν δεν υπολογίσουν πρώτα απόσταση/ταχύτητα των οχημάτων και γενικά να κινούνται έτσι ώστε να μην παρεμποδίζουν την κυκλοφορία. Όλες οι παραβάσεις του άρθρου 42 κατατάσσονται στην Ε1-Α. Η κατηγορία Ε1-Α αντιστοιχεί σε διοικητικό πρόστιμο 30 € (χωρίς πρόσθετο διοικητικό μέτρο).
Στο άρθρο για τη «Συμπεριφορά των οδηγών προς τους πεζούς» (γενικοί κανόνες συνύπαρξης): επιβάλλει στους οδηγούς να παραχωρούν προτεραιότητα, αλλά ρητά ορίζει και ότι οι πεζοί δεν πρέπει να εμποδίζουν χωρίς λόγο την κυκλοφορία των οχημάτων—κάτι που καλύπτει συμπεριφορές όπως το να «σέρνονται»/βραδυπορούν πάνω στη διάβαση χωρίς λόγο.
–Πατίνι στην Εθνική Οδό; Χάνεις το πατίνι: Εάν υπάρχει πρόβλεψη για τα όρια ταχύτητας (30 χαω σε κατοικημένες, 50 σε υπόλοιπους δρόμους και ως 130 σε αυτοκινητοδρόμους) υπάρχει και στο ποιοι μπορούν να κινούνται πού.
Σε αυτοκινητόδρομους/οδούς ταχείας κυκλοφορίας (και στους κλάδους εισόδου–εξόδου τους) απαγορεύεται να κινούνται: πεζοί, εφίπποι, ζώα, ποδήλατα, ζωηλάτα και γενικά οχήματα χωρίς κινητήρα, καθώς και μηχανοκίνητα οχήματα που εκ κατασκευής ή από άλλη αιτία δεν μπορούν σε επίπεδη οδό να αναπτύξουν ταχύτητα μεγαλύτερη των 70 χαω. Ενδεικτικά, αυτό «πιάνει» κατηγορίες όπως μοτοποδήλατα/βραδυπορούντα μηχανήματα κ.λπ.
