Η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει μια από τις σημαντικότερες δεσμεύσεις της στον τομέα της οδικής ασφάλειας, καθώς η μείωση των θανάτων από τροχαία δυστυχήματα δεν εξελίσσεται με τον απαιτούμενο ρυθμό για την επίτευξη του στόχου του 2030. Σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC), η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σημαντικά πίσω από την απαιτούμενη πορεία για τον περιορισμό των νεκρών στους δρόμους κατά 50% έως το τέλος της δεκαετίας, με τις σημερινές επιδόσεις να δείχνουν ότι χρειάζεται άμεση επιτάχυνση των μέτρων. Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχουν καταγράψει ορισμένα κράτη-μέλη, η συνολική εικόνα παραμένει ανησυχητική, καθώς χιλιάδες άνθρωποι συνεχίζουν να χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στην άσφαλτο. Η Ελλάδα ακολουθεί μια θετική πορεία με αισθητή μείωση των θυμάτων από το 2019, ωστόσο εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ σε θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους, γεγονός που δείχνει ότι η μάχη για ασφαλέστερους δρόμους παραμένει ανοιχτή.
Παρόλο που ορισμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν μειώσει αισθητά τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα, στο σύνολό της η Ευρώπη αποτυγχάνει να πιάσει τον στόχο της που είναι η μείωση των θανάτων από τροχαία δυστυχήματα κατά 50% έως το 2030, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC).
Το 2025, περίπου 19.500 άνθρωποι σκοτώθηκαν στους δρόμους της ΕΕ και περισσότεροι από 100.000 τραυματίστηκαν σοβαρά, ενώ οι θάνατοι μειώθηκαν μόλις κατά 2% σε ετήσια βάση, όταν η ΕΕ έχει δεσμευτεί να μειώσει στο μισό τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα. Ωστόσο, από το 2019 έως το 2025 οι θάνατοι από τροχαία ατυχήματα μειώθηκαν μόλις κατά 15%, ενώ για να παρέμενε η ΕΕ εντός της πορείας επίτευξης του στόχου του 2030 θα έπρεπε η μείωση να είχε φτάσει το 31%.
Ο στόχος
Για να επιτευχθεί ο ευρωπαϊκός στόχος, από τώρα έως το 2030 οι θάνατοι από τροχαία θα πρέπει να μειώνονται κατά περίπου 10% κάθε χρόνο, δηλαδή περίπου πέντε φορές ταχύτερα από τον σημερινό ρυθμό. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένα ενθαρρυντικά στοιχεία, καθώς ο στόχος του 2030 παραμένει ακόμη εφικτός για χώρες που έχουν καταστήσει την οδική ασφάλεια μακροπρόθεσμη πολιτική προτεραιότητα.
Η Πολωνία έχει πετύχει τη μεγαλύτερη βελτίωση, μειώνοντας τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα κατά 43% από το 2019. Το Βέλγιο έχει μειώσει τους θανάτους κατά 31% και παραμένει στην πορεία επίτευξης του στόχου του 2030. Η Δανία, η οποία ήδη συγκαταλέγεται στις ασφαλέστερες χώρες της Ευρώπης, έχει μειώσει τους θανάτους κατά 32%, ενώ η Νορβηγία και η Σουηδία παραμένουν οι ασφαλέστερες χώρες της Ευρώπης με μόλις 19 θανάτους από τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκους, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που ανέρχεται στους 43 θανάτους.
Η Δανία μάλιστα κατέκτησε και το βραβείο αναγνώρισης για τη συστηματική δέσμευσή της στην οδική ασφάλεια. Η συγκεκριμένη χώρα, αντί να βασίζεται κυρίως σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης, έχει επικεντρωθεί στην αυστηρή επιβολή μέσω καμερών ταχύτητας και ελέγχων οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, στις συνεχείς βελτιώσεις στις οδικές υποδομές, στη συστηματική συλλογή και ανάλυση δεδομένων ατυχημάτων και στη συνεπή πολιτική δέσμευση επί σειρά ετών.
Αντίθετα, η Ολλανδία παρουσιάζει μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις της έκθεσης. Είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα όπου οι θάνατοι από τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκους είναι πλέον υψηλότεροι από ό,τι πριν από μια δεκαετία, παρά το γεγονός ότι κατέχει ηγετική θέση στην υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων, στις ζώνες μηδενικών εκπομπών και στις υποδομές ποδηλασίας.
Η θέση της Ελλάδας
Η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντική βελτίωση τα τελευταία χρόνια, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε επίπεδο οδικής ασφάλειας. Από το 2019 έως το 2025 οι θάνατοι από τροχαία μειώθηκαν κατά περίπου 25%, ποσοστό καλύτερο από τη συνολική επίδοση της ΕΕ, η οποία περιορίστηκε στο 15%. Ωστόσο, η χώρα εξακολουθεί να καταγράφει περίπου 50 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους, έναντι 43 του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που δείχνει ότι, παρά την πρόοδο, παραμένει σημαντική η ανάγκη για περαιτέρω παρεμβάσεις. Η ενίσχυση των ελέγχων, η βελτίωση των υποδομών, η συστηματική εφαρμογή μέτρων πρόληψης και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως τα σύγχρονα συστήματα επιτήρησης της κυκλοφορίας, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη συνέχιση της θετικής πορείας.
Μια ξεχωριστή έκθεση του ETSC που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο διαπίστωσε ότι οι θάνατοι των ποδηλατών σε ολόκληρη την ΕΕ έχουν μειωθεί ελάχιστα την τελευταία δεκαετία (μόλις 0,5% ετησίως), ενώ οι θάνατοι μεταξύ των υπόλοιπων χρηστών του οδικού δικτύου μειώθηκαν τέσσερις φορές ταχύτερα. Οι ποδηλάτες αντιπροσωπεύουν πλέον το 10% όλων των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται σημαντικές παρεμβάσεις και ουσιαστική επέκταση των ασφαλών υποδομών ποδηλασίας για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
