Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια καθοριστική καμπή για την ηλεκτροκίνηση, αλλά η διαδρομή προς την πλήρη μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα αποδεικνύεται πιο σύνθετη απ’ όσο πίστευαν πολλοί. Νέα έρευνα του Centre for European Policy Studies (CEPS), με τη στήριξη της Ένωσης Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), αναδεικνύει τα μεγαλύτερα εμπόδια που καλείται να ξεπεράσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία: υψηλότερο κόστος παραγωγής, τεράστιες επενδυτικές ανάγκες για υποδομές φόρτισης και παραγωγή μπαταριών, αλλά και έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων στο εργατικό δυναμικό. Πόσο έτοιμη είναι η Ευρώπη να κρατήσει τα σκήπτρα της αυτοκίνησης στη νέα εποχή;
Η παρούσα έκθεση του Κέντρου Ευρωπαϊκών Πολιτικών Μελετών (CEPS), με την υποστήριξη της Ένωσης Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) και βασισμένη στις γνώσεις εξειδικευμένων ερευνητών και ενδιαφερόμενων μερών, εξετάζει τα βασικά εμπόδια και τις πιθανές λύσεις για την προώθηση της μετάβασης στα ηλεκτρικά οχήματα, με έμφαση στα αυτοκίνητα και τα ελαφρά φορτηγά.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση: «Αυτή η μετάβαση απαιτεί μια σημαντική αναδιάρθρωση των υφιστάμενων αλυσίδων εφοδιασμού και αξίας, γεγονός που θα επηρεάσει επίσης τα είδη εργασίας και δεξιοτήτων που χρειάζονται στον κλάδο. Τα μεταβαλλόμενα έσοδα και οι δομές κόστους, καθώς και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, θα καθορίσουν αν οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων (EV) μπορούν να αντισταθμίσουν την αναμενόμενη μείωση των εσόδων από οχήματα με κινητήρα εσωτερικής καύσης (ICEV).»
Η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι για τη μετάβαση, καθώς η ανεπαρκής υποδομή φόρτισης, το υψηλό συνολικό κόστος ιδιοκτησίας και η περιορισμένη εμπιστοσύνη των καταναλωτών συνεχίζουν να εμποδίζουν την εξάπλωση των ηλεκτρικών οχημάτων σε ορισμένες κατηγορίες και αγορές. Ως αποτέλεσμα, η μέση ηλικία των οχημάτων στους δρόμους μας αυξάνεται.
Οι βιομηχανικές και χρηματοδοτικές ανάγκες του πλαισίου που προσδιορίζονται στην έκθεση καθιστούν ακόμη πιο σαφές το μέγεθος των προκλήσεων αυτής της μετάβασης. Η ανάπτυξη επαρκούς αλυσίδας εφοδιασμού και η επίτευξη κλίμακας παραγωγής θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας.
Μεταξύ των βασικών προκλήσεων συγκαταλέγονται:
-
Υψηλότερο κόστος παραγωγής EV: Το υψηλότερο κόστος παραγωγής για ηλεκτρικά οχήματα σε σύγκριση με τα οχήματα ICE αυξάνει τις τιμές τους. Η ανάλυση του CEPS δείχνει ότι οι μέσες τιμές BEV (αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων) γύρω στις 45.000 € είναι απαραίτητες για να διατηρηθούν οι τρέχουσες δομές τιμών, ενώ η μέση προθυμία πληρωμής των καταναλωτών δεν ξεπερνά τις 20.000 €.
-
Κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία: Καθώς οι διαδικασίες παραγωγής και οι αλυσίδες εφοδιασμού διαφέρουν μεταξύ BEV και ICEV, η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία στην παραγωγή οχημάτων μειώνεται από 85–90% για τα ICEV σε 70–75% για τα BEV.
-
Τεράστια επενδυτική κλίμακα για την παραγωγή μπαταριών στην ΕΕ: Περίπου το 70% των κυψελών μπαταριών που χρησιμοποιούνται στην ΕΕ παράγονται στην Κίνα. Για να δημιουργηθεί μια αυτάρκης ευρωπαϊκή βιομηχανία μπαταριών, απαιτείται ετήσια επένδυση περίπου 42 δισ. ευρώ έως το 2030.
-
Εμπόδια στις υποδομές φόρτισης: Απαιτείται επένδυση περίπου 172 δισ. ευρώ έως το 2030 για την κάλυψη της ζήτησης, ωστόσο διοικητικά εμπόδια όπως οι περίπλοκες διαδικασίες αδειοδότησης και σύνδεσης με το δίκτυο καθυστερούν την ταχύτερη ανάπτυξή τους.
-
Εξέλιξη δεξιοτήτων: Αν και η επέκταση της παραγωγής EV μπορεί να δημιουργήσει νέες τοπικές θέσεις εργασίας, ενδέχεται να μην επαρκεί για να αντισταθμίσει πλήρως τις απώλειες θέσεων στις αλυσίδες εφοδιασμού και στις γραμμές παραγωγής ICE. Δεδομένου ότι πολλές δεξιότητες είναι μεταβιβάσιμες, η αναβάθμιση και η επανεκπαίδευση του εργατικού δυναμικού θα είναι κρίσιμες.
