Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται σε μία από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης ιστορίας της, καθώς η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση επιταχύνεται χωρίς όμως να συνοδεύεται από τις απαραίτητες υποδομές και πολιτικές. Σε αυτό το πλαίσιο, η Sigrid de Vries, Γενική Διευθύντρια της ACEA, επιχειρεί μια ψύχραιμη αλλά αιχμηρή αποτίμηση της κατάστασης, τονίζοντας ότι οι στόχοι CO₂ της ΕΕ για το 2030 και το 2035 δεν ευθυγραμμίζονται πλέον με την πραγματικότητα της αγοράς. Με επίκεντρο το επερχόμενο Automotive Package, παρουσιάζει πέντε καίριες προτάσεις που, όπως υπογραμμίζει, μπορούν να καθορίσουν αν η Ευρώπη θα παραμείνει ανταγωνιστική στη νέα εποχή της ηλεκτρικής κινητικότητας.
Ενώ οι ευρωπαίοι κατασκευαστές πιέζουν προς την ηλεκτροκίνηση, η Sigrid de Vries επισημαίνει ότι οι βασικές προϋποθέσεις για τη μετάβαση εξακολουθούν να μην υπάρχουν. Σε άρθρο γνώμης της, η Γενική Διευθύντρια της ACEA αναδεικνύει πέντε κρίσιμες συστάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενόψει του «Automotive Package».
Από τη θέση της στην κορυφή του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού βιομηχανικού συνδέσμου, η de Vries δέχεται συχνά την ίδια ερώτηση: ζητά η αυτοκινητοβιομηχανία να εγκαταλείψει την πορεία ηλεκτροκίνησης και να επιστρέψει στον κινητήρα εσωτερικής καύσης; Η απάντησή της, ξεκάθαρη και κατηγορηματική, είναι «όχι».
H ηλεκτροκίνηση αποτελεί τον βασικό άξονα της μελλοντικής κινητικότητας
Η ίδια υπογραμμίζει ότι η ηλεκτροκίνηση αποτελεί τον βασικό άξονα της μελλοντικής κινητικότητας. Παραπέμπει στα στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, όπου ήδη ένα στα τέσσερα νέα αυτοκίνητα παγκοσμίως είναι ηλεκτρικό και το ποσοστό αυτό αναμένεται να ξεπεράσει το 40% ως το 2030. Τονίζει επίσης ότι τα μέλη της ACEA προσφέρουν πάνω από 300 ηλεκτροκίνητα μοντέλα και έχουν επενδύσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, θέτοντας εύλογα το ερώτημα: πόση ακόμη απόδειξη χρειάζεται για να αναγνωριστεί ότι η βιομηχανία ανταποκρίνεται;
Παρά τις επενδύσεις, εκείνη υπενθυμίζει πως η εικόνα δεν είναι τόσο απλή όσο η παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων. Η ευρωπαϊκή αγορά, σημειώνει, δεν έχει συνέλθει ακόμη από την πανδημία, με τρία εκατομμύρια λιγότερες ταξινομήσεις ετησίως από το 2020. Οι γεωπολιτικές και οικονομικές πιέσεις προσθέτουν ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα.
Παράλληλα, η de Vries καταλογίζει σε κυβερνήσεις και ρυθμιστικές αρχές έλλειψη επενδύσεων σε υποδομές και αναβάθμιση δικτύων, ασυνεπή κίνητρα και σημαντικές διαφοροποιήσεις στις ανάγκες κινητικότητας των ευρωπαίων πολιτών. Ο συνδυασμός όλων αυτών οδηγεί στο συμπέρασμά της ότι οι στόχοι CO2 για το 2030 και το 2035 δεν ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματικότητα.
Οι προτάσεις
Διευκρινίζει πάντως ότι αυτό δεν αποτελεί υπαναχώρηση, αλλά κάλεσμα για ρεαλισμό. Ζητά από την πολιτική ηγεσία ένα πλαίσιο που να αντικατοπτρίζει την πολυπλοκότητα της Ευρώπης, τις διαφοροποιημένες ανάγκες των χρηστών, αλλά και τη σημασία της ανταγωνιστικότητας. Το επερχόμενο πακέτο μέτρων αποτελεί, όπως λέει, μια κρίσιμη ευκαιρία για διόρθωση πορείας. Και οι προτάσεις της διατυπώνονται σε πέντε άξονες:
- Μια διαφοροποιημένη προσέγγιση για επιβατικά, επαγγελματικά και βαρέα οχήματα: Η de Vries εξηγεί ότι η μετάβαση προχωρά με διαφορετικές ταχύτητες σε κάθε κατηγορία. Επιμένει ότι τα van, εργαλείο για χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, χρειάζονται μεγαλύτερη ευελιξία και αναπροσαρμογή στόχων CO2. Στα βαρέα οχήματα ζητά επιτάχυνση της αναθεώρησης του κανονισμού και μέτρα που θα αποτρέπουν άδικες κυρώσεις στους κατασκευαστές.
- Ένα ευέλικτο και τεχνολογικά ουδέτερο πλαίσιο μείωσης CO2: Κατά την ίδια, η σημερινή νομοθεσία επικεντρώνεται μόνο στην προσφορά νέων οχημάτων, χωρίς να ενισχύει τη ζήτηση. Ζητά ευελιξίες στους κατασκευαστές, τεχνολογική ουδετερότητα και επιβράβευση της μείωσης CO2 στην εφοδιαστική αλυσίδα. Επισημαίνει ακόμη ότι η ανανέωση του γερασμένου στόλου μπορεί να μειώσει άμεσα τις εκπομπές.
- Έμφαση στα μέτρα ενίσχυσης της ζήτησης: Η de Vries τονίζει ότι ο καταναλωτής καθοδηγείται από τιμή, φορολογία και ευκολία χρήσης. Θεωρεί κρίσιμο οι εταιρικοί στόλοι να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστής και ζητά κίνητρα αντί για υποχρεωτικές επιταγές. Στα βαρέα οχήματα, ρόλο-κλειδί αποδίδει στους μεγάλους πελάτες μεταφορών. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η άνιση ανάπτυξη υποδομών δημιουργεί μια «Ευρώπη τριών ταχυτήτων».
- Μια προσεκτική προσέγγιση στο «Made in Europe»: Η de Vries υπενθυμίζει την τεράστια οικονομική βαρύτητα του κλάδου: 2,5 εκατ. εργαζόμενοι, πάνω από 7,5% του ΑΕΠ και ο μεγαλύτερος ιδιωτικός επενδυτής σε R&D. Θεωρεί ότι τυχόν υποχρεωτικό ποσοστό εγχώριου περιεχομένου πρέπει να εφαρμοστεί σταδιακά, με σεβασμό στις διεθνείς αλυσίδες αξίας και υπό την προϋπόθεση ότι η Ευρώπη θα γίνει πιο ελκυστική για επενδύσεις.
- Πιο τολμηρή απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου: Σύμφωνα με τη de Vries, η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να ανακτήσει ανταγωνιστικότητα με σωστά εργαλεία πολιτικής και ουσιαστική απλοποίηση. Αν και αναγνωρίζει τη θετική κατεύθυνση του «Automotive Omnibus», προειδοποιεί ότι οι εκατοντάδες νέες ρυθμίσεις που έρχονται τα επόμενα χρόνια απαιτούν πιο στοχευμένη και σταδιακή εφαρμογή, ιδίως για κλάδους όπως τα βαρέα οχήματα.
Στο τέλος του άρθρου της, η de Vries δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολιών: το διακύβευμα είναι τεράστιο. Η αυτοκινητοβιομηχανία παραμένει πυλώνας της ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινωνίας. Όμως, όπως τονίζει, η ηγεσία δεν συντηρείται μόνο με φιλοδοξίες. Χρειάζεται μια ρεαλιστική αναθεώρηση του πολιτικού πλαισίου – και το επερχόμενο πακέτο της Επιτροπής αποτελεί, όπως λέει, μια κρίσιμη στιγμή αλήθειας.
