Με αφορμή τη δημοσίευση του “automotive package”, η ACEA (European Automobile Manufacturers’ Association) τοποθετείται δημόσια υπέρ μιας πιο πραγματιστικής προσέγγισης που συνδέει την απανθρακοποίηση με την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας. Το βασικό μήνυμα της Ένωσης είναι διπλό: από τη μία αναγνωρίζει ότι οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελούν «μεγάλη αλλαγή» σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο, από την άλλη προειδοποιεί ότι η αποτελεσματικότητα του πακέτου θα κριθεί στις λεπτομέρειες και, κυρίως, στο αν θα υπάρξει ουσιαστική παρέμβαση εγκαίρως για το ορόσημο του 2030.
Η Γενική Διευθύντρια της ACEA, Sigrid de Vries, επισημαίνει ότι οι σημερινές προτάσεις «αναγνωρίζουν σωστά την ανάγκη για περισσότερη ευελιξία και τεχνολογική ουδετερότητα» ώστε η πράσινη μετάβαση να πετύχει, χαρακτηρίζοντάς το ως μια σημαντική μεταβολή σε σχέση με το σημερινό καθεστώς. Παράλληλα όμως ξεκαθαρίζει ότι η ACEA θα μελετήσει το πακέτο και θα εργαστεί με τους συννομοθέτες, με στόχο να ενισχύσει κριτικά τις προτάσεις εκεί όπου το κρίνει αναγκαίο.
Το 2030 ως «κλειδί» για να δουλέψει το 2035
Στο επίκεντρο της κριτικής της ACEA βρίσκεται η χρονική ακολουθία των στόχων. Κατά την Ένωση, το πακέτο χρειάζεται πιο αποφασιστικά μέτρα που θα διευκολύνουν τη μετάβαση μέσα στα επόμενα χρόνια. Χωρίς άμεση δράση στις ευελιξίες συμμόρφωσης για αυτοκίνητα και van στο 2030, που είναι πλέον πολύ κοντά, οι αλλαγές που αφορούν το 2035 κινδυνεύουν να έχουν περιορισμένη πρακτική αξία. Με άλλα λόγια, ακόμη και αν το τελικό “τερματικό” πλαίσιο βελτιωθεί, αν η αγορά και οι υποδομές δεν προλάβουν να ευθυγραμμιστούν εγκαίρως, η πίεση θα μεταφερθεί στο ενδιάμεσο σημείο, εκεί όπου οι κατασκευαστές καλούνται να αποδώσουν αποτελέσματα σε ένα περιβάλλον που, σύμφωνα με την ACEA, δεν είναι ακόμη έτοιμο.
Αυτό συνδέεται άμεσα με τη θέση της ACEA ότι, με τις σημερινές συνθήκες αγοράς, οι στόχοι CO2 για 2030 και 2035 σε αυτοκίνητα και van «δεν είναι πλέον ρεαλιστικοί» όπως έχουν σχεδιαστεί, γεγονός που είχε οδηγήσει την Ένωση να ζητήσει επείγουσα αναθεώρηση των υφιστάμενων προτύπων.
Όταν οι «προϋποθέσεις» γίνονται εμπόδιο
Ένα δεύτερο κρίσιμο σημείο της τοποθέτησης αφορά τις “conditionalities”, τις αυστηρές προϋποθέσεις που συνδέονται με επιμέρους εργαλεία του πακέτου. Η ACEA προειδοποιεί ότι, αν αυτές οι προϋποθέσεις είναι υπερβολικά στενές, μπορεί να λειτουργήσουν αντιπαραγωγικά τόσο για την τεχνολογική ανοικτότητα όσο και για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Ειδική αναφορά γίνεται σε δύο πεδία που, κατά την Ένωση, απαιτούν προσεκτικότερη αξιολόγηση: τις απαιτήσεις “made in the EU” όταν αυτές υιοθετούνται με περιοριστικό τρόπο, καθώς και το προτεινόμενο σύστημα αντιστάθμισης εκπομπών.
Η λογική της ACEA είναι ότι η μετάβαση χρειάζεται μεν κανόνες, αλλά οι κανόνες οφείλουν να επιτρέπουν στην αγορά να κινηθεί με τρόπο που να μη «σπάει» την εφοδιαστική αλυσίδα, να μη φουσκώνει το κόστος και να μη κλείνει πρόωρα τεχνολογικές διαδρομές που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση εκπομπών.
«Τρεις λωρίδες» για τρεις διαφορετικές πραγματικότητες
Η ACEA επαναφέρει επίσης την ανάγκη για ένα πιο «κοκκώδες» πλαίσιο, αυτό που περιγράφει ως “three-lane” approach, με διακριτές και προσαρμοσμένες παρεμβάσεις για αυτοκίνητα, van και βαρέα επαγγελματικά οχήματα. Η θέση αυτή δεν είναι απλώς τεχνική, είναι πολιτική και βιομηχανική: οι ρυθμοί μετάβασης, η χρήση, οι κύκλοι ζωής και οι προϋποθέσεις υποδομών διαφέρουν δραστικά ανάμεσα στις τρεις κατηγορίες, άρα και τα εργαλεία συμμόρφωσης ή στήριξης πρέπει να στοχεύουν με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ACEA χαιρετίζει τη «στοχευμένη προσοχή» στα ελαφρά επαγγελματικά (LCV), μια κατηγορία που χαρακτηρίζει ότι βρίσκεται σε «δύσκολη κατάσταση». Αναφέρεται θετικά σε λύσεις που κινούνται προς την κατεύθυνση της διευκόλυνσης συμμόρφωσης, όπως το compliance averaging και η μείωση στόχου για το 2030, αλλά και σε μέτρα που περιλαμβάνονται στο Automotive Omnibus.
HDV: θετικό πρώτο βήμα, αλλά όχι με ορίζοντα το 2027
Για τα βαρέα επαγγελματικά (HDV), η ACEA βλέπει θετικά τη στοχευμένη τροποποίηση που προτείνεται, ωστόσο βάζει ξεκάθαρα χρονική πίεση: θεωρεί ότι απαιτείται ταχεία υιοθέτηση και πως πρέπει να ακολουθήσει επιταχυνόμενη αναθεώρηση του κανονισμού CO2 για τα HDV, η οποία, σύμφωνα με τη θέση της, δεν μπορεί να περιμένει έως το 2027. Παράλληλα, ζητά άμεση αξιολόγηση και συστηματική παρακολούθηση των πιο κρίσιμων “enabling conditions” που καθορίζουν αν η μετάβαση είναι εφικτή στην πράξη, όχι μόνο στα χαρτιά.
Ηλεκτροκίνηση ως βασικός δρόμος, αλλά όχι ο μοναδικός
Παρότι η ACEA υποστηρίζει ότι η ηλεκτροκίνηση θα παραμείνει το κυρίαρχο μονοπάτι, δίνει ιδιαίτερο βάρος στην τεχνολογική ουδετερότητα. Τη χαρακτηρίζει ως τον τρόπο να φέρει μια εξαιρετικά απαιτητική, συστημική μετάβαση πιο κοντά στις πραγματικότητες του καταναλωτή, της βιομηχανίας και της γεωπολιτικής. Με αυτό το σκεπτικό, υπογραμμίζει ότι και άλλες βιώσιμες τεχνολογίες μπορούν να συμβάλουν στη μείωση εκπομπών, ιδίως όταν η υποδομή και η ζήτηση δεν έχουν ακόμη συγχρονιστεί σε όλη την ΕΕ.
Η έννοια της «ευελιξίας στην τροχιά συμμόρφωσης» παρουσιάζεται ως εργαλείο που αγοράζει χρόνο, ώστε οι παράγοντες που ενισχύουν τη ζήτηση, με πρώτο παράδειγμα τις υποδομές φόρτισης, να καλύψουν το κενό και να στηρίξουν τη μαζική υιοθέτηση της ηλεκτροκίνησης σε όλα τα κράτη-μέλη.
«Έχουμε ήδη επενδύσει», το μήνυμα προς τους θεσμούς
Η ACEA κλείνει το επιχείρημά της με ένα σαφές μήνυμα: ο κλάδος δηλώνει πλήρως δεσμευμένος στον μετασχηματισμό και επικαλείται απτά μεγέθη. Σύμφωνα με την ίδια, οι κατασκευαστές έχουν ήδη παρουσιάσει περισσότερα από 300 εξηλεκτρισμένα μοντέλα αυτοκινήτων, 70 τύπους van και περισσότερες από 45 εκδόσεις φορτηγών, με επενδύσεις «αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ» προς την ηλεκτροκίνηση. Η ανάγνωση της ACEA είναι ότι η προσφορά προϊόντος υπάρχει και ενισχύεται, άρα το “bottleneck” μεταφέρεται όλο και περισσότερο στις προϋποθέσεις της αγοράς, στα κίνητρα και στις υποδομές.
Οι εταιρικοί στόλοι ως νέο πεδίο έντασης
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η αναφορά της ACEA στους εταιρικούς στόλους. Η Ένωση βλέπει κίνδυνο τα μέτρα που «υποχρεώνουν» το greening των στόλων να έρχονται σε σύγκρουση με μια προσέγγιση που, κατά την άποψή της, θα έπρεπε να βασίζεται στην αγορά και στα κίνητρα. Το σκεπτικό είναι ότι τα mandates μπορεί να παράγουν ανεπιθύμητες παρενέργειες σε κόστος, διαθεσιμότητα και ανταγωνιστικότητα, ειδικά όταν οι συνθήκες διαφέρουν αισθητά ανάμεσα στα κράτη-μέλη.
Με αυτά τα σημεία, η ACEA τοποθετείται υπέρ της κατεύθυνσης του “Automotive Package”, αλλά ταυτόχρονα διαμορφώνει τη γραμμή της επόμενης ημέρας: περισσότερη ουσία στο 2030, προσεκτικότερος σχεδιασμός στις προϋποθέσεις “made in the EU” και στην αντιστάθμιση εκπομπών, και ταχύτερος ρυθμός αποφάσεων για τα HDV, ώστε η μετάβαση να είναι μετρήσιμη, εφαρμόσιμη και συμβατή με την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
Φον ντερ Λάιεν: Η τεχνολογία μετασχηματίζει ραγδαία την κινητικότητα
Η Πρόεδρος της Επιτροπής, φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Καινοτομία. Καθαρή κινητικότητα. Ανταγωνιστικότητα. Φέτος, αυτές ήταν οι κορυφαίες προτεραιότητές μας στους εντατικούς διαλόγους με τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τους ενδιαφερόμενους φορείς. Και σήμερα, τις αντιμετωπίζουμε όλες μαζί. Καθώς η τεχνολογία μετασχηματίζει ραγδαία την κινητικότητα και η γεωπολιτική αναδιαμορφώνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό, η Ευρώπη παραμένει στην πρωτοπορία της παγκόσμιας καθαρής μετάβασης.»
